Γεια σας φίλοι και φίλες! Μαζί σας θα μοιράζομαι τις αγαπημένες μου συνταγές και αναμνήσεις! Συνταγές γραμμένες σε παλιά τετράδια, που ίσως ξεχάστηκαν στο ξέφρενο τρεχαλητό του χρόνου και που αναδίδουν το άρωμα μιας άλλης εποχής, συνταγές πλημμυρισμένες από τις μνήμες των παιδικών μας χρόνων, συνταγές απλές, καθημερινές, δοκιμασμένες από εμένα και από φίλους. Γεμάτες αγάπη, θαυμασμό και νοσταλγία για αυτές τις "μάγισσες" της κουζίνας, τις παλιές νοικοκυρές, που με φτηνά υλικά, κέφι και μεράκι έκαναν την μαγειρική τέχνη και τη φτώχεια ευρηματικότητα και έμπνευση! Ας ξεφυλλίσουμε λοιπόν το τετράδιό μας, τις αναμνήσεις... τις στιγμές μας! Και... "ΚΑΛΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑΝ"...

17 Σεπτεμβρίου 2017

Χορτοπιτάκια στο τηγάνι


Υλικά
Γέμιση:
1 κιλό άγρια χόρτα
1 ματσάκι μάραθο
4 φρέσκα κρεμμυδάκια
1/2 φλιτζάνι λάδι
αλάτι, πιπέρι

Φύλλο:
1/2 κιλό αλεύρι
1 φλιτζάνι νερό
3 κουταλιές λάδι
2 κουταλιές χυμό λεμονιού
αλάτι
λάδι για το τηγάνισμα

Εκτέλεση:
Καθαρίζουμε, ψιλοκόβουμε και πλένουμε καλά τα χόρτα, το μάραθο και τα κρεμμυδάκια. Βάζουμε το λάδι στην κατσαρόλα και μόλις ζεσταθεί σοτάρουμε τα κρεμμυδάκια. Προσθέτουμε τα μάραθα, τα χόρτα, αλάτι, πιπέρι και δυο φλιτζάνια νερό. Σκεπάζουμε την κατσαρόλα και τα αφήνουμε να σιγοψηθούν για μια ώρα περίπου. Όταν είναι έτοιμα, τα μεταφέρουμε σε τρυπητό και τ' αφήνουμε να στραγγίσουν καλά.
Στο μεταξύ, ετοιμάζουμε το φύλλο ως εξής:
Βάζουμε το αλεύρι με το αλάτι σε μπολ και στο κέντρο ανοίγουμε μια λακουβίτσα. Μέσα εκεί ρίχνουμε το λάδι και το χυμό λεμονιού. Τα αναμειγνύουμε και αρχίζουμε να ζυμώνουμε προσθέτοντας σιγά σιγά νερό, ώσπου να γίνει μια ζύμη ομοιογενής. Σχηματίζουμε μία μπάλα, την σκεπάζουμε με πετσέτα και την αφήνουμε μισή ώρα να "ξεκουραστεί". Στη συνέχεια, ανοίγουμε πολύ λεπτό φύλλο και με το στόμιο ενός ποτηριού (διαμέτρου περίπου 8 εκ.) κόβουμε κυκλικά κομμάτια. Μέσα σε καθένα από αυτά βάζουμε μία κουταλιά χόρτα και γυρίζουμε το φύλλο να τα καλύψει, ώστε να σχηματιστεί μισοφέγγαρο. Πιέζουμε τις άκρες με πιρούνι να κλείσουν καλά και τηγανίζουμε τα χορτοπιτάκια σε άφθονο καυτό λάδι, φροντίζοντας να ροδίσουν και από τις δυο πλευρές. Τα αποσύρουμε από το τηγάνι και τα τοποθετούμε σε πιάτο με απορροφητικό χαρτί, προκειμένου να στραγγίσει καλά το λάδι του τηγανίσματος.

Καλή επιτυχία!

14 Σεπτεμβρίου 2017

14 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ - Η ΥΨΩΣΗ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

Στις 14 Σεπτεμβρίου η Εκκλησία μας γιορτάζει την Παγκόσμιο Ύψωση 
του Τίμιου Σταυρού. 
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ!
«Δεῦτε χαρμονικῶς, ἀσπασώμεθα πάντες, τὸ σωτήριον ξύλον, ἐν ὧ ἐξετανύθῃ, Χριστὸς ἡ ἀπολύτρωσις».
Αρκετές νοικοκυρές πιστές ακόμη στις παραδόσεις μας, ζυμώνουν στο σπίτι τους και συνεχίζουν να συντηρούν ένα ευλογημένο έθιμο. Αυτό γίνεται δύο φορές το χρόνο,
στη γιορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού 14 Σεπτεμβρίου και την Γ΄ Κυριακή των Νηστειών, δηλαδή της Σταυροπροσκυνήσεως.
Ποιο είναι αυτό; Η παρασκευή νέου προζυμιού. ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΙΑΣΜΑ ΠΡΟΖΥΜΙΟΥ..... ΕΔΩ

Η δύναμη του Τιμίου Σταυρού φάνηκε στο θαυμαστό όραμα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, το 312, ενώ βάδιζε εναντίον του Μαξεντίου κοντά στη Ρώμη. Ο Κωνσταντίνος εξέφραζε την νέα εποχή, σε αντίθεση με τους συναυτοκράτορές του, οι οποίοι εξέφραζαν και προσπαθούσαν να συντηρήσουν τον παλιό κόσμο, που κατέρρεε ραγδαία. Ο μεγάλος αυτοκράτορας είδε στον ουρανό, ημέρα μεσημέρι, το σημείο του σταυρού, σχηματισμένο με αστέρια, και την επιγραφή «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ», επίσης σχηματισμένη με αστέρια.
Ήταν η 28η Οκτωβρίου 312. Από εκείνη την ώρα έδωσε διαταγή το σημείο αυτό να γίνει το σύμβολο του στρατού του. Χαράχτηκε παντού, στις ασπίδες των στρατιωτών, στα κράνη, στα λάβαρα, και αλλού.
Το 326 αναχώρησε για τους Αγίους Τόπους η ευσεβής χριστιανή μητέρα του αγία Ελένη. Με την γενναία επιχορήγηση του Κωνσταντίνου άρχισε το κτίσιμο λαμπρών ναών επί των ιερών προσκυνημάτων. Επίκεντρο ήταν ο Πανάγιος Τάφος του Κυρίου. Στο σημείο εκείνο ο αυτοκράτορας Αδριανός είχε κτίσει το 135, κατά τη δεύτερη καταστροφή της Ιερουσαλήμ, ναό της Αφροδίτης. Πρώτη ενέργεια της Aγίας Ελένης ήταν η ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού, ο οποίος είχε ριχτεί από τους Ρωμαίους σε παρακείμενη χωματερή.
Σύμφωνα με την παράδοση οδηγήθηκε εκεί από ένα αρωματικό φυτό που φύτρωνε στο μέρος εκείνο, το γνωστό μας βασιλικό. Ύστερα από επίπονες ανασκαφές τελικά βρέθηκαν τρεις σταυροί, του Κυρίου και των δύο ληστών.
Οι εκκλησιαστικοί ιστορικοί Φιλοστόργιος και Νικηφόρος αναφέρουν ότι ο Σταυρός του Κυρίου εντοπίσθηκε ύστερα από θαύμα: Ο επίσκοπος Ιεροσολύμων Μακάριος με αρκετούς ιερείς, αφού έκανε δέηση, άγγιξε στους σταυρούς το σώμα μιας ευσεβέστατης κυρίας που είχε πεθάνει. Όταν ήλθε η σειρά και άγγιξε τον τρίτο σταυρό, που ήταν πραγματικά του Κυρίου, η γυναίκα αμέσως αναστήθηκε.
Η πιστή βασιλομήτωρ, με δάκρυα στα μάτια παρέδωσε τον Τίμιο Σταυρό στον Πατριάρχη Μακάριο, ο οποίος στις 14 Σεπτεμβρίου του έτους 335 τον ύψωσε στον φρικτό Γολγοθά και τον τοποθέτησε στον πανίερο και περικαλλή ναό της Αναστάσεως, τον οποίο είχε ανεγείρει η αγία πάνω από τον Πανάγιο Τάφο και ο οποίος σώζεται ως σήμερα.
Το σημαντικό αυτό γεγονός σημάδεψε την ζωή της Εκκλησίας και γι’ αυτό άρχισε να εορτάζεται ως λαμπρή ανάμνηση. Έτσι καθιερώθηκε η μεγάλη εορτή της Παγκόσμιας Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.
(Ορισμένοι συναξαριστές, αυτή την ημέρα, αναφέρουν και την ύψωση του Τιμίου Σταυρού στην Κωνσταντινούπολη το 628 από τον βασιλιά Ηράκλειο, που είχε νικήσει και ξαναπήρε τον Τίμιο Σταυρό από τους Αβάρους, οι οποίοι τον είχαν αρπάξει από τους Αγίους Τόπους).
Απολυτίκιο
«Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου, νίκας τοὶς Βασιλεύσι κατὰ βαρβάρων δωρούμενος καὶ τὸ σὸν φυλάττων διὰ τοῦ Σταυροῦ σου πολίτευμα». 

Ὁ Oἶκος
«Ὁ μετὰ τρίτον οὐρανὸν ἀρθεὶς ἐν Παραδείσῳ, καὶ ῥήματα τὰ ἄρρητα καὶ θεία, ἃ οὐκ ἐξὸν γλώσσαις λαλεῖν, τὶ τοὶς Γαλάταις γράφει, ὡς ἐρασταὶ τῶν Γραφῶν, ἀνέγνωτε καὶ ἔγνωτε, Ἐμοί, φησί, καυχάσθαι μὴ γένοιτο, πλὴν εἰ μὴ ἐν μόνῳ τῶ Σταυρῶ τῶ τοῦ Κυρίου, ἐν ὧ παθῶν, ἔκτεινε τὰ πάθη, Αὐτὸν οὖν καὶ ἡμεῖς βεβαίως κραιῶμεν τοῦ Κυρίου τὸν Σταυρὸν καύχημα πάντες, ἔστι γὰρ σωτήριον ἡμῖν τοῦτο τὸ ξύλον, ὅπλον εἰρήνης ἀήττητον τρόπαιον».
Κοντάκιο
«Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῶ ἑκουσίως, τὴ ἐπωνύμω σου καινὴ πολιτεία, τοὺς οἰκτιρμούς σου δώρησαι, Χριστὲ ὁ Θεός, Εὔφρανον ἐν τῇ δυνάμει σου, τοὺς πιστοὺς Βασιλεῖς ἡμῶν, νίκας χορηγῶν αὐτοῖς, κατὰ τῶν πολεμίων, τὴν συμμαχίαν ἔχοιεν τὴν σήν, ὅπλον εἰρήνης, ἀήττητον τρόπαιον».


«Σταυρός, ὁ φύλαξ πάσης τῆς οἰκουμένης,
Σταυρός, ἡ ὡραιότης τῆς Εκκλησίας,
Σταυρός, βασιλέων τό κραταίωμα,
Σταυρός, πιστῶν τό στήριγμα,
Σταυρός, ἀγγέλων ἡ δόξα καί τῶν δαιμόνων τό τραῦμα»

Πρόσφορο και ύψωμα

Το ψωμί που προσφέρεται στην Ευχαριστία για να αγιαστεί και να γίνει Σώμα Χριστού, ονομάζεται ευλογία ή προσφορά ή πρόσφορο ή αναφορά ή και σκέτη λειτουργιά. Η παρασκευή του προσφόρου είναι ιερή πράξη και πρέπει να γίνεται με πολλή προσοχή και ευλάβεια.
Ας δούμε πως το φτιάχνουμε:
Υλικά:
1 κιλό σταρένιο αλεύρι
1 κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις
αλάτι
προζύμι (που έχουμε αναπιάσει από το βράδυ)
νεράκι, όσο χρειαστεί
1 κεράκι για το άλειμμα του ταψιού 
λίγο ελαιόλαδο
1 ξυλόγλυπτη σφραγίδα για πρόσφορο
Η εκτέλεση στο βίντεο που ακολουθεί:
Το προζύμι του Σταυρού
Αρκετές νοικοκυρές πιστές ακόμη στις παραδόσεις μας, ζυμώνουν στο σπίτι τους και συνεχίζουν να συντηρούν ένα ευλογημένο έθιμο. Αυτό γίνεται δύο φορές το χρόνο,
στη γιορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού 14 Σεπτεμβρίου και την Γ΄ Κυριακή των Νηστειών, δηλαδή της Σταυροπροσκυνήσεως.
Ποιο είναι αυτό; Η παρασκευή νέου προζυμιού.
Πώς γίνεται αυτή;
Οι νοικοκυρές παίρνουν ένα κλαδί βασιλικό από τα χέρια του ιερέα. Σ’ ένα δοχείο βάζουν λίγο χλιαρό νερό. Μετά ρίχνουν μόνο αλεύρι και ανακατεύουν μέχρι να γίνει πηκτός
χυλός και από πάνω βάζουν σε σχήμα σταυρού το ευλογημένο κλαδί του βασιλικού. Άλλες νοικοκυρές συνηθίζουν να βράζουν τον βασιλικό και αυτό το χλιαρό νερό να το
χρησιμοποιούν στην παρασκευή του χυλού. Τυλίγουν το δοχείο με μια καθαρή πετσέτα και το αφήνουν μερικές ώρες "να γίνει".
Εδώ λοιπόν, πέραν της πράξεως χρειάζεται πίστις και καθαρότης βίου. Παίρνουμε με ένα κλαδί βασιλικό από την ύψωση του Τιμίου Σταυρού (εκ των χειρών του Ιερέως και όχι απ' τον δίσκο ή απ' τον επίτροπο). Πριν ξεραθεί, ένα απόγευμα, ρίχνουμε στο δοχείο που "αναπιάνουμε" το προζύμι, λίγο χλιαρό νερό. Σ' αυτό εμβαπτίζουμε τον κλάδο του βασιλικού σταυρώνοντας μέσα στο νερό τρεις φορές και ψάλλοντας συγχρόνως το "Σώσον Κύριε, τον λαόν Σου" και το "Ο υψωθείς εν τω Σταυρώ εκουσίως".
Αφαιρούμε τον βασιλικό και ρίχνουμε σκληρό αλεύρι λίγο-λίγο, ανακατεύοντας μ' ένα κουτάλι, ώσπου να γίνη ένας παχύρευστος χυλός. Τυλίγουμε το δοχείο με μια καθαρή πετσέτα και με το μάλλινο κάλυμμα καί τοποθετούμε σε μέρος ζεστό.
Το πρωί αναπιάνουμε το προζύμι με λίγο χλιαρό νερό και λίγο αλεύρι ακόμη και το αφήνουμε και πάλι τυλιγμένο στο ίδιο ζεστό μέρος. Το βράδι κάνουμε πάλι το ίδιο με λίγο χλιαρό νερό και λίγο αλεύρι και το αφήνουμε τυλιγμένο στο ίδιο ζεστό μέρος έως το πρωί.
Επαναλαμβάνουμε δηλ. το ίδιο πράγμα τρεις φορές.
Το πρωί ζυμώνουμε το ή τα πρόσφορα με σκληρό αλεύρι, χλιαρό νερό και άλας όπως θα περιγράψουμε πιο κάτω.
Υπ' όψιν ότι απ' το ζυμάρι του πρόσφορου θα κρατήσουμε ένα κομμάτι για προζύμι για το επόμενο ζύμωμα. Το αφήνουμε μέσα στο μικρό ειδικό δοχείο να φούσκωση καλά (αυτό πρέπει πάντοτε να γίνεται μετά από κάθε ζύμωμα) καί κατόπιν σκεπασμένο το τοποθετούμε στην συντήρησι του ψυγείου.
Αν αυτά όλα μας φαίνονται δύσκολα (για τους λόγους πού προαναφέραμε) υπάρχει απλούστερος τρόπος:
Δανειζόμαστε προζύμι απ' την γειτόνισσα ή από άλλη Χριστιανή και όταν ζυμώσουμε το επιστρέφουμε.
Σημειώστε ότι σε πολλά χωριά οι Χριστιανές «αναπιάνουν» νέο προζύμι την στιγμή που θα χτυπήσουν οι καμπάνες για τον όρθρο των Χριστουγέννων (οι λόγοι είναι προφανείς).
Ανάπιασμα του προζυμιού
Κατά το απόγευμα βγάζουμε το προζύμι από το ψυγείο καί τοποθετούμε σε ζεστό μέρος ώστε να αρχίση να "κινείται".
Το βράδυ περνούμε το 1/4 της ποσότητας του αλεύρου πού θα χρησιμοποιήσουμε για την παρασκευή του πρόσφορου (εάν θα χρησιμοποιήσουμε 1 κιλό για το ζύμωμα, περνούμε απ' αυτό τα 250 γρ. περίπου) καί «αναπιάνουμε» το προζύμι.
Ζεσταίνουμε ελαφρά (χλιαραίνουμε) λίγο νερό καί το ρίχνουμε στο ειδικό δοχείο αναπιάσματος του προζυμιού. Ρίχνουμε το προζύμι και το ανακατεύουμε καλά να λειώσει και να διαλυθεί. Ρίχνουμε σιγά-σιγά το αλεύρι και ανακατεύουμε καλά ώστε να γίνει ένας παχύρρευστος χυλός. Προσέχουμε το δοχείο να έχει αρκετό περιθώριο για το φούσκωμα (τουλάχιστον διπλάσιο). Σκεπάζουμε με καθαρή πετσέτα και το μάλλινο κάλυμμα και τοποθετούμε σε ζεστό μέρος (κάτω όμως από 50°) όλη την νύχτα.
Το θαυμαστό είναι ότι το προζύμι γίνεται χωρίς την προσθήκη ενζύμου-μαγιάς, δηλαδή με την ενέργεια της χάριτος του Τιμίου Σταυρού.


Πηγή: http://xristianos.gr

13 Σεπτεμβρίου 2017

Ο πεύκος...Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Πόσες ιστορίες άραγε θα μας διηγούνταν ο γέρο-πεύκος αν είχε ανθρώπινη μιλιά;...
Καλημέρα σε όλους με αναμνήσεις από παιδικά ποιήματα..!

Ένας πεύκος μες στον κάμπο
  γέρασε ο φτωχός.
Στέκει εκεί πρωί και βράδυ
    μοναχός. 

Έχασε μεγάλους κλώνους,
  έμαθε πολλά.
Ζει διακόσια τόσα χρόνια
    στρογγυλά. 

Άκουσε τα καριοφύλια,
  είδε αρματολούς,
πέρασε πολέμους, μπόρες,
    κεραυνούς. 

Μα βαστάει σαν παληκάρι,
  όσο κι αν γερνά,
κι αγναντεύει πέρα ώς πέρα
     τα βουνά.

(από το βιβλίο: Zαχαρίας Λ. Παπαντωνίου, Xελιδόνια, Bιβλιοθήκη Eκπαιδευτικού Oμίλου, 1920)